निर्यात संकट: अमेरिका-इस्रायल-इराण युद्धाचा फटका; महाराष्ट्रातील केळी आणि साखरेचे १,२०० हून अधिक कंटेनर बंदरांवर अडकले
आखाती देशांमधील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे पश्चिम महाराष्ट्रातील शेती निर्यातीला मोठा ब्रेक लागला आहे. सोलापूरमधील केळी आणि साखरेचे ट्रक बंदरांवर अडकले असून कोट्यवधींचे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.
अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या संघर्षाचा थेट फटका महाराष्ट्राच्या कृषी अर्थव्यवस्थेला बसला आहे. सोलापूर जिल्ह्यातील करमाळा तालुक्यात जवळपास १,२०० केळीचे कंटेनर सध्या शीतगृहात पडून आहेत. यापूर्वी दररोज १,००० ते १,२०० टन केळीची कापणी होत असे, परंतु आखाती देशांतील तणावामुळे जहाजांची वाहतूक बंद झाल्याने गेल्या ४८ तासांपासून कापणी पूर्णपणे थांबली आहे.
केवळ केळीच नव्हे तर साखरेची वाहतूकही कोलमडली आहे. अहवालानुसार, ७०० साखरेचे ट्रक आणि १० गुळाचे ट्रक विविध बंदरांवर अडकले आहेत. बेदाणे आणि द्राक्षे यांसारख्या नाशवंत वस्तूही साठून राहिल्याने शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांचे कोट्यवधींचे नुकसान होण्याची शक्यता आहे.
महत्त्वाची बाब म्हणजे, इराणमधील बुशहर बंदरापर्यंत पोहोचलेले काही कंटेनर परत मागवण्यात येत आहेत. नवीन माल ठेवण्यासाठी शीतगृहातील जुना माल रिकामा करावा लागत आहे, परंतु खरेदीदार नसल्याने स्थानिक बाजारात मालाची आवक वाढून किमती कोसळण्याची भीती आहे.
शासकीय पातळीवर, कृषी मंत्री दत्तात्रय भरणे यांनी विधान परिषदेत सांगितले की, प्रविण परदेशी समितीच्या अहवालानुसार नवीन कर्जमाफीबाबत एप्रिलच्या पहिल्या आठवड्यात निर्णय अपेक्षित आहे. ३० जून २०२६ पर्यंत यावर अंतिम शिक्कामोर्तब होऊ शकते.
या जागतिक संकटांचा सामना करण्यासाठी सरकार "माझी शेती" (My Agri) हे नवीन एआय (AI) धोरण राबवत असून, याद्वारे बाजारपेठेचा आणि हवामानाचा अचूक अंदाज घेण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. परंतु, सध्याच्या परिस्थितीत बंदरांवर अडकलेला माल बाहेर काढणे हे शेतकऱ्यांसमोर मोठे आव्हान आहे.
