पुणे जिल्ह्यात कपाशीखालील क्षेत्र वाढले – दौंड तालुका आघाडीवर

पुणे जिल्ह्यात या खरीप हंगामात कपाशीखालील क्षेत्रामध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. गेल्या वर्षाच्या तुलनेत यंदा कपाशी लागवडीमध्ये तब्बल 74% वाढ झाली आहे. गेल्या वर्षी 1,122 हेक्टरमध्ये कपाशी पेरणी झाली होती, तर यंदा हे क्षेत्र जवळपास 1,945 हेक्टरपर्यंत पोहोचले आहे. ही वाढ शेतकरी आणि स्थानिक कृषी अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहे.

या वाढीमध्ये दौंड तालुका सर्वात आघाडीवर आहे. अनुकूल हवामान व स्थिर मागणीमुळे येथील शेतकऱ्यांनी पारंपरिक पिकांपासून दूर जात कपाशीची निवड केली आहे. बारामती, शिरूर आणि इंदापूर तालुक्यांमध्येही सकारात्मक कल दिसत असला तरी दौंड अग्रगण्य ठरला आहे.

कपाशी लागवड वाढण्यामागे वेळेवर झालेला पाऊस आणि कीड नियंत्रणाबाबत सरकारी यंत्रणेचे मार्गदर्शन महत्त्वाचे ठरले आहे. गुलाबी बोंडअळी व अनियमित पावसामुळे कपाशी शेतकऱ्यांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत होता. परंतु यंदा केलेल्या योग्य उपाययोजना आणि जनजागृतीमुळे शेतकऱ्यांचा आत्मविश्वास वाढला आहे.

बाजारपेठेपर्यंत सुलभ पोहोच याही वाढीचे कारण आहे. पुणे जिल्हा व्यापारी मंड्या आणि वस्त्रउद्योग केंद्रांजवळ असल्यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या उत्पादनाला योग्य भाव मिळू लागला आहे. सूत गिरण्या आणि निर्यातदारांकडून वाढती मागणीही शेतकऱ्यांना कपाशीमध्ये गुंतवणूक करण्यास प्रवृत्त करत आहे.

पुढील काळात कपाशीमुळे उत्पन्न वाढेल अशी शेतकऱ्यांची आशा आहे. मात्र दीर्घकालीन यशासाठी नियमित कीडनियंत्रण, संतुलित खतवापर आणि उत्तम जलव्यवस्थापन महत्त्वाचे ठरणार आहे. शासनाकडून सातत्यपूर्ण मदत आणि प्रशिक्षण मिळाल्यास पुणे जिल्ह्याचा हा आदर्श इतर भागांसाठी दिशादर्शक ठरेल.