राजस्थान सरकारचा विलायती बबूल निर्मूलन मोहिमेत पुढाकार

राजस्थानचे पंचायत राज मंत्री मदन दिलावर यांनी Prosopis juliflora (विलायती बबूल) या अग्रगण्य स्थानिक वनस्पतींना डळदंड स्पर्धा करणाऱ्या वेगळ्या प्रजातीला पूर्णपणे निर्मूल करण्याठी विस्तृत योजना जाहीर केली आहे.

ऑग 28, 2025 - 16:54
 0
राजस्थान सरकारचा विलायती बबूल निर्मूलन मोहिमेत पुढाकार

जयपूर – राजस्थानमध्ये पर्यावरणाचे संवर्धन आणि कृषी जमिनींची उर्वरता राखण्यासाठी राज्य सरकारने Prosopis juliflora, ज्याला सामान्यत: विलायती बबूल म्हणून ओळखले जाते, याच्या निर्मूलनाची मोठी मोहीम सुरू केली आहे. पंचायत राज मंत्री मदन दिलावर यांनी स्पष्ट केले की, फक्त झाडांची छाटणी करणे पुरेसे नाही; त्यांची मुळेही पूर्णपणे हटवणे आवश्यक आहे, कारण अन्यथा ही वनस्पती पुन्हा वाढेल आणि स्थानिक परिसंस्थेवर नकारात्मक परिणाम होईल.

ही मोहीम सर्वप्रथम राज्यातील त्या भागांवर लक्ष केंद्रित करेल जिथे विलायती बबूल मोठ्या प्रमाणावर पसरलेले आहे. या मोहिमेअंतर्गत, जैविक पुनरुज्जीवन, जमिनीची सुधारणा आणि गायी-मवेशींना सुरक्षित चारा उपलब्ध करून देण्यावर विशेष भर दिला जाईल. यामुळे स्थानिक शेतीसाठी उपयुक्त जमिनीची गुणवत्ता सुधारेल आणि चरागाहांचे संरक्षण होईल.

मंत्र्यांच्या मते, विलायती बबूलच्या जोरदार पसरामुळे स्थानिक वनस्पती वाढत नाहीत, जैवविविधतेवर परिणाम होतो आणि कृषी जमिनींची सुपीकता कमी होते. यामुळे गवतक्षेत्र नष्ट होतात आणि शेतकरी तसेच पशुपालक यांना मोठा आर्थिक आणि पर्यावरणीय त्रास सहन करावा लागतो.

राज्य सरकार या मोहिमेसाठी कृषी, वन, आणि ग्रामीण विकास विभागांसोबत समन्वय साधत आहे. यामध्ये स्थानिक प्रशासन आणि स्वयंसेवी संस्थांना सामील करून, झाडे कापणे, मुळे काढणे, आणि जमिनीचे पुनर्वसन करण्याचे कार्य प्रगत पद्धतीने केले जाईल. यामुळे या क्षेत्रातील नैसर्गिक परिसंस्था दीर्घकाळ टिकून राहतील.

या मोहिमेच्या यशस्वी अंमलबजावणीनंतर, राजस्थानमध्ये जैवविविधतेचे संवर्धन, पर्यावरणीय संतुलन राखणे, आणि कृषी उत्पादनात सुधारणा करण्यासाठी सकारात्मक वातावरण निर्माण होईल. तसेच, स्थानिक लोकांना या मोहिमेत सहभागी करून, शाश्वत विकासासाठी जागरूकता वाढवण्यावरही भर दिला जाईल.