CCI कापूस खरेदीचा आज शेवटचा दिवस: सुट्ट्यांमुळे कामात अडथळे; ३१ मार्चपर्यंत मुदतवाढीची शेतकऱ्यांची मागणी

शुक्रवार, १३ मार्च २०२६ हा भारतीय कापूस महामंडळाच्या (CCI) किमान आधारभूत किमतीनुसार (MSP) कापूस खरेदीचा अधिकृत शेवटचा दिवस आहे. जरी CCI ने ही मुदत १५ मार्चपर्यंत वाढवली असली, तरी सार्वजनिक सुट्ट्यांच्या मालिकेमुळे प्रत्यक्षात कामाचे दिवस अत्यंत मर्यादित होते. खरेदी केंद्रे ५ मार्च रोजी पुन्हा सुरू झाली आणि येणारा शनिवार-रविवार (१४-१५ मार्च) सुट्टी असल्याने, आजचा दिवस शेतकऱ्यांसाठी शासकीय दराने कापूस विकण्याची शेवटची संधी आहे.

केवळ सहा दिवसांच्या या अल्प कालावधीमुळे शेतकरी वर्गात प्रचंड अस्वस्थता आहे. अनेक शेतकऱ्यांना डिजिटल बुकिंग प्रणालीवर स्लॉट मिळू शकले नाहीत, तर काही शेतकरी विक्रीविना केंद्रावरच अडकून पडले आहेत. परिणामी, शेतकऱ्यांना खासगी व्यापाऱ्यांना कमी दराने कापूस विकावा लागू नये, यासाठी खरेदीची मुदत ३१ मार्चपर्यंत वाढवून मिळावी, अशी मागणी राज्यभरातून जोर धरत आहे.

या अडथळ्यांनंतरही, चालू हंगाम सरकारी खरेदीचा ऐतिहासिक विक्रम प्रस्थापित करण्याच्या मार्गावर आहे. CCI ने आतापर्यंत भारतात १०४ लाख गाठी कापूस खरेदी केला आहे, जो गेल्या वर्षीच्या तुलनेत ४% जास्त आहे. यापूर्वी २०१९-२० च्या हंगामात १००.०५ लाख गाठींचा विक्रम झाला होता. यामध्ये तेलंगणा ३१.७० लाख गाठींसह आघाडीवर असून, महाराष्ट्र २७.१३ लाख गाठींसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.

बाजारपेठेवर CCI च्या विक्री धोरणाचाही परिणाम होत आहे. महामंडळाने जानेवारीपासूनच साठ्याची विक्री सुरू केली असून स्पर्धेत टिकण्यासाठी तीन वेळा किमती कमी केल्या आहेत. आतापर्यंत १७.३५ लाख गाठी खुल्या बाजारात विकल्या गेल्या आहेत, ज्यामुळे खासगी बाजारातील किमतींवर दबाव निर्माण झाला आहे. म्हणूनच शेतकऱ्यांच्या स्थिरतेसाठी MSP केंद्रे अधिक महत्त्वाची ठरत आहेत.

आज संध्याकाळी केंद्रांचे दरवाजे बंद होणार असल्याने सर्वांचे लक्ष केंद्र सरकारकडे लागले आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्यातील कापूस उत्पादकांसाठी पुढचे काही तास त्यांच्या उत्पन्नाच्या दृष्टीने अत्यंत निर्णायक आहेत.